Lịch Sử Chùa Một Cột

 - 

*
Chùa Một Cột còn có tên là Diên Hựu hay Liên hoa đài, ở trong toàn diện và tổng thể khu di tích Quốc Gia đặc trưng Phủ quản trị và Lăng quản trị Hồ Chí Minh. Xưa kia, miếu nằm trên khu đất thôn Thanh Bảo, thị xã Quảng Đức, phía Tây hoàng thành Thǎng Long thời Lý, nay nằm trong phố chùa Một Cột, quận ba Đình, tp Hà Nội.

Bạn đang xem: Lịch sử chùa một cột

Theo sách Thăng Long cổ tích khảo xa xưa, chỗ đây hoang vu không có thôn thôn chỉ duy nhất bao gồm một hồ nước. Cao Biền bên Đường làm An nam đô hộ đến nơi đó là sống sống lưng của con rồng vẫn đi, theo thuật phong thủy nên mang lại xây trụ đồng ở đó để chặt đứt long mạch. Sau đây dân cho lập buôn bản ấp gọi là thôn nhất Trụ. Vua Lý Thái Tông tuổi đã cao mà chưa có con trai nối nghiệp buộc phải ngài thường mang lại chùa để ước tự. Một đêm, đơn vị vua nằm mơ được tiên phật bà Quan núm Âm tồn tại trên tòa sen mời cho thôn độc nhất Trụ, trên tay ẵm Tiên đồng ban đến nhà vua. Ít thọ sau cung phi sinh hạ được con trai. Công ty vua mang lại dựng một ngôi chùa có dáng dấp đã thấy như làm việc trong mộng nhằm thờ tiên phật bà Quan ráng Âm. Cái brand name Diên Hựu được đặt mang lại chùa mang chân thành và ý nghĩa “phúc lành lâu năm lâu”.

aSách Đại Việt sử cam kết toàn thư cho biết: miếu được kiến tạo vào mùa Đông mon 10 năm Kỷ Sửu, niên hiệu Thiên Cảm Thánh Võ Đại Bảo thứ nhất (l049) thời Lý Thái Tông. Vua Lý Thái Tông (1028 – 1054) nằm mộng thấy Phật quan Âm ngồi bên trên tòa sen gửi tay dắt vua lên tòa. Lúc tỉnh dậy, vua kể lại cho những quần thần nghe, có tín đồ cho là điềm không lành. Bên sư Thiền Tuệ khuyên nhà vua dựng một ngôi chùa trên cột đá trung tâm hổ Linh Chiểu mang dáng bông sen nở nên gọi là “Liên Hoa đài”, trong miếu tạc pho tượng Phật quan Âm ngồi bên trên tòa sen như bên vua đã gặp trong mộng. Các nhà sư mang lại làm lễ, đi vòng quanh miếu tung kinh, niệm Phật mong chúc mang đến vua sinh sống lâu nên gọi là chùa Diên Hựu.

Hoàng cạnh bên chiều Lê è Bá Vịnh trong một lượt thăm miếu đã vịnh thơ:

“Hương thôn ấp vắng chốn thành xưa

Diên Hựu Thái Tông viết tên chùa

Bởi lẽ thâm cung Hoàng mong mộng

Bồ Tát quan liêu Âm hiển linh chư”

Theo văn bia dựng năm Cảnh Trị 3 (1665), đời vua Lê Huyền Tông bởi Tỳ Khưu Lê tất Đạt ghi, chùa được dựng từ thời nằm trong Đường: “Năm đầu niên hiệu Hàm Thông đời Đường (nước ta trong thời hạn này bị đơn vị Đường đô hộ) dựng một cột đá trọng điểm hồ. Bên trên cột xây một toà lầu ngọc trong các số ấy đặt tượng Phật quan tiền âm nhằm thờ cúng. Khí đất phổ biến đúc anh linh, mong gì được nấy. Đến lúc triều Lý tạo ra kinh đô ở đây, cũng noi theo dấu cũ, càng ngày càng sùng kính linh thiêng. Khi Lý Thái Tông chưa tồn tại hoàng tử, thường mang đến đó ước nguyện. Một đêm, ở mộng thấy Phật quan âm mời lên trên mặt lầu, ôm một đứa nhỏ bé đặt vào lòng vua. Tháng đó phi tần có mang hoàng tử. Vua bèn sửa thêm ngôi miếu Diên Hựu ngơi nghỉ bên cần chùa Một Cột để không ngừng mở rộng việc bái cúng…”.

Đến đời vua Lý Nhân Tông, năm Anh Vũ Chiêu Thánh 5 (1080) vua cho đúc trái chuông đồng lớn nặng 1 vạn 2.000 cân nhằm treo sinh sống chùa, trái chuông được lấy tên “Giác cố gắng chung” tức là “Chuông thức tỉnh đầy đủ người”. Dựng phương đình bằng đá tạc xanh cao 8 trượng nhằm treo trái chuông này, nhưng vì chưng chuông vượt nặng chẳng sao treo lên được, phải đặt dưới đất đề nghị đánh không kêu, bắt buộc bỏ sinh sống ruộng rùa của chùa, nên mang tên là chuông Quy Điền (ruộng rùa). Chuông này là 1 trong những trong “tứ đại khí” của nước Nam. Năm 1426, lúc quân Minh bị nghĩa binh Lam Sơn vây hãm ở thành Đông quan liêu (Hà Nội ngày nay), vào tình trạng không được đầy đủ quân dụng, tướng mạo Minh lúc đó là vương vãi Thông bèn sai tín đồ đem phá trái chuông Quy Điền để lấy đồng đúc vũ khí.

Văn bia tháp “Sùng thiện Diên Linh” chùa Long Đọi (Nam Hà), cung ứng cho ta hình hình ảnh chân thực độc nhất về ngôi miếu Một Cột thời Lý: “Lòng sùng kính đức Phật, dốc lòng mộ đạo nhân quả, hướng tới miền Tây Cấm nổi danh, xây ngôi chùa liền kề Diên Hựu. Theo vết vết chùa cũ cùng với ý mới trong phòng vua (Lý Nhân Tông).

Đào hồ Linh Chiểu, thân hồ vọt lên một cột đá, đỉnh cột nở sen nghìn cánh, trên bông sen tại vị toà điện màu xanh, vào điện đặt pho tượng xoàn Nhân Đức. Vòng quanh hồ là hai dãy hành lang, lại đào ao Bích Trì, mỗi bên bắc ước vồng đế đi qua. Phía sân cầu đằng trước phía 2 bên tả hữu, xây bảo tháp giữ Ly.

Hằng tháng, vào sớm ngày mồng Một, mỗi năm vào thời điểm du xuân, đơn vị vua ngồi xe ngọc, mang lại chùa mở tiệc chay, có tác dụng lễ thắp hương hoa, ước cho ngôi báu lâu dài, bày chậu thau có tác dụng lễ tắm rửa tượng Phật. Trang sức quý pho tượng tinh tế, biểu thị tướng mạo của năm nhiều loại chúng sinh…”. Qua văn bia miêu tả, rõ ràng chùa Một Cột thời Lý to lớn long lanh hơn chùa ngày nay rất nhiều.

Kế tiếp triều đại đơn vị Lý là công ty Trần ngôi chùa vẫn có tên Diên Hựu và chùa cũng đã qua không ít đợt tu sửa, đợt thay thế sửa chữa lớn vào khoảng thời gian Thiền Ứng chủ yếu Bình 18 (1249) gần như là phải làm cho lại toàn bộ. Như sách Đại Việt sử ký toàn thư sẽ ghi năm 1249 “mùa xuân tháng Giêng sửa lại chùa Diên Hựu xuống chiếu vẫn dựng chùa ở nền cũ”.

Xem thêm: 2K1 Tuổi Con Gì ? Tổng Quan Về Tình Duyên, Sự Nghiệp Và Vận Mệnh

Thời Lê, triều đình nhiều lần mang đến tu sửa, thu nhỏ kích thước đài sen và cột đá. Năm 1838, Tổng đốc Hà Ninh Đặng Văn Hòa tổ chức triển khai quyên góp thập phương sửa chữa thay thế điện đường, hiên nhà tả hữu, gác chuông cùng tam quan. Năm 1802, cha chính Tôn Thất Giao xin đúc chuông mới. Năm 1864, Tổng đốc Tôn Thất Hàm hưng công tu bổ làm sàn mộc hình bát giác nhằm đỡ toà sen, va trổ thêm lao động tráng lệ. Năm 1954, trước lúc rút khỏi Hà Nội, quân Pháp đã đặt mìn phá đổ chùa. Sau ngày tiếp quản lí Thủ đô, cỗ Văn hóa vn Dân nhà Cộng hòa đã cho tu sửa miếu Một Cột (chùa Diên Hựu) theo như đúng kiểu mẫu thời cũ giữ lại từ thời Nguyễn.

So với bài bản và vẻ ngoài thời Lý – Trần miếu Một Cột hiện nay đã biến hóa khá nhiều, mặc dù nhiên, lối bản vẽ xây dựng nhất trụ vẫn là phong cách xây dựng cơ bản. Chùa có kết cấu hình vuông mỗi chiều 3m, làm bằng gỗ, khía cạnh tiền để ngỏ, 3 phía còn lại làm bằng ván gỗ bưng kín, phía trên có mái gói, tư góc uốn nắn cong tạc hình lưỡng long chầu nguyệt. Toàn cục kiến trúc miếu được thành lập trên một cột đá hình tròn trụ có đường kính 1,2m cao 4m chưa tính phần chìm bên dưới nước. Trụ đá tất cả 2 khối nối sát với nhau, thoạt nhìn tưởng như là 1 trong khối. Phần bên trên thân trụ sở hữu 8 cánh mộc trông tựa bông sen nở, gắn sát với mộng 8 cột của chùa (4 cột mập và 4 cột phụ). Các cột này đỡ lấy những đòn ngang của mái chùa. Nóc chùa có mặt nguyệt bốc lửa, 2 đầu dragon chầu về khía cạnh nguyệt. Trong chùa tượng tiên phật Quan nỗ lực Âm ngồi bên trên một bông sen bằng gỗ sơn son thiếp rubi đặt ở chỗ cao nhất. Phía trên bức tượng Phật là Hoành Phi “Liên hoa đài” (đài hoa sen). Bên trên chùa gồm độc nhất một lối nhỏ dẫn vào thiết yếu điện bởi 1 bậc thang 10 bậc, nát gạch ốp chỉ, hai bên có thành tường xây gạch. Nhìn toàn diện ngôi miếu như một bông sen to vươn thẳng lên giữa hồ nước đó là sự thanh cao thoát tục trong phòng phật.

Nét lạ mắt của kiến trúc chùa Một Cột là toàn bộ ngôi miếu được bỏ lên trên một cột đá. Ở đây, gồm sự phối kết hợp táo bạo của ý tưởng tượng, thơ mộng đầy thi vị qua biểu tượng bông sen và những chiến thuật hoàn hảo về kết cấu phong cách thiết kế gỗ, đá được phù trợ vì chưng cảnh quan, bao gồm ao, có cây xanh đã tạo nên sự ngay gần gũi, tinh khiết mà vẫn thanh bạch. Ao hình vuông vắn ở phía dưới hình tượng cho khu đất (trời tròn đất vuông) ngôi miếu vươn lên như 1 ý nghĩa cao tay lòng nhân ái soi tỏ cố gian. Hình ảnh hoa sen tượng trưng đến trí tuệ miên mãn. Miếu Một cột là hình tượng độc lập, Diên Hựu chỉ sự tồn tại hiện lên lâu dài. Từ niềm mơ ước lành của phòng vua thủa nào, trải qua năm mon ngôi miếu với lối loài kiến trúc độc đáo và khác biệt vẫn vững tiến thưởng cùng non sông đi qua bao thăng trầm của lịch sử.

Trong khuôn viên miếu Một Cột gồm cây bồ Đề của Tổng thống Ấn Độ Rajendra Prasad khuyến mãi nhân dịp quản trị Hồ Chí Minh qua thăm Ấn Độ vào thời điểm tháng 2/1958. Cây người tình Đề là biểu tượng của trí tuệ, ý thức khoan dung của Phật giáo. Gần 60 năm, cây nhân tình đề bé dại bé địa điểm đất Phật nay đã trở thành cây cổ thụ lan bóng non trong khuôn viên chùa. Khách đến thăm quan và du lịch chùa thường tới ngắm cây nhân tình Đề với hết lời ca tụng tình liên kết hữu nghị của hai dân tộc Việt – Ấn.

Cách chùa Một Cột khoảng 10m về phía tây nam là chùa “Diên Hựu tự”. Tuyên truyền miếu được dựng trên mảnh đất nền ruộng Quy Điền ngày xưa, qua cổng là 1 trong những lối đi nát gạch đem vào khoảng sân rộng, là khu vực thờ tự của phòng Tiền Đường, nhà thời thánh tổ, thờ chủng loại theo kiến trúc 5 gian giống các ngôi chùa truyền thống lâu đời Việt Nam. Trải qua không ít biến cố lịch sử chùa Diên Hựu tự đã được tu bổ lại các lần, những đồ vật cổ hầu như đã trở nên thất lạc vào chiến tranh. Hiện, trong miếu còn loại khánh đồng canh hiệu: “Đại Thanh Càn Long niên tạo”, mẫu chuông đồng được đúc thời đơn vị Nguyễn treo trên cổng chủ yếu của chùa, 33 tấm bia ghi công đức xây dựng…, sát 40 pho tượng và không ít đại tự, câu đối, cửa ngõ võng.

Ngày 8/4 âm định kỳ hàng năm, công ty chùa tổ chức triển khai lễ tắm rửa Phật cũng chính là kỷ niệm Khánh đạt của đức quan Âm. Vào ngày này, bên sư với nhân dân khắp nơi mang lại chùa để tụng kinh cầu an, sau lễ rửa mặt phật là lễ phóng sinh. Nhà miếu thường thả cá vào hồ nước hoặc thả chim bay thăng thiên cao biểu lộ sự từ bi hỉ xả ở trong phòng Phật (nghĩa là đem trọng tâm từ bi đến mang lại muôn vạn loài, cầu mong toàn bộ đều ra khỏi ngục tù đen tối lầm than, mong cho mạnh khỏe hạnh phúc, tự do tự do trên trái đất.

Khi đến hà nội thủ đô Hà Nội, bất cứ du khách nào cũng muốn một lần đến thăm miếu Một Cột “một vào những hình tượng cổ kính của Thủ đô”, góp phần thúc đẩy du ngoạn Hà Nội đến đồng đội trong nước cùng quốc tế. Chùa Một Cột một thời được in trên mẫu mã tem bưu thiết yếu lưu hành khắp cả nước, đây cũng là 1 giữa những lý do khiến cho chùa Một Cột ở thành phố hà nội trở thành một lốt ấn sâu đậm trong tâm địa người dân hà nội và mọi tín đồ dân Việt Nam.

Xem thêm: Khối S Gồm Những Môn Gì ? Khối S Gồm Những Ngành Nào ? Khối S Thi Môn Gì

Trải qua thăng trầm của thời gian trong không gian văn hóa tín ngưỡng ngàn năm miếu Một Cột công trình xây dựng đã trở thành biểu tượng trường tồn của dân tộc.